Nhận đúng đối tượng rồi mới chọn biện pháp. Phun “bao vây” vừa tốn vừa nhờn thuốc. Với Cà phê, hai nhóm việc khác nhau: sâu hại và bệnh.
Sâu hại thường gặp
Mọt đục quả (Hypothenemus hampei)
Nhận mặt: Lỗ nhỏ trên quả, hạt bị đục, quả chín bất thường.
Khi nào ra: Quả già đến chín, vườn rậm, quả rụng không nhặt.
Làm gì: Nhặt quả rụng, hái hết quả chín, vệ sinh vườn; thuốc chỉ khi mật độ cao và đúng lúc.
Đừng: Phun khi mọt đã vào hạt — hiệu lực thấp, tốn tiền.
Rệp sáp
Nhận mặt: Khối trắng ở đốt, cuống quả, kiến đi lại.
Khi nào ra: Mùa khô, vườn rậm, kiến nhiều.
Làm gì: Cắt cành nặng, rửa tia nước, quản lý kiến, dầu khoáng khi mật độ thấp.
Đừng: Phun thuốc mạnh sát mùa hoa — giết thiên địch.
Rệp vảy xanh
Nhận mặt: Vảy xanh bám cành, lá bóng mật.
Khi nào ra: Vườn thiếu tỉa, ẩm.
Làm gì: Tỉa thông thoáng, theo dõi.
Đừng: Bỏ mặc đến khi cành khô.
Bệnh thường gặp
Gỉ sắt (Hemileia vastatrix)
Nhận mặt: Đốm vàng cam mặt dưới lá, rụng lá hàng loạt.
Khi nào ra: Ẩm, giống nhiễm, tán rậm.
Làm gì: Giống kháng, tỉa tán, thu lá bệnh; thuốc theo nhãn khi thành dịch.
Đừng: Để vườn rậm rồi phun 'cho chắc' cả năm.
Nấm hồng
Nhận mặt: Mảng hồng trên cành, cành chết ngược.
Khi nào ra: Ẩm, vết thương đốn.
Làm gì: Cắt đốt cành bệnh, sát trùng vết cắt lớn.
Đừng: Đốn rồi bỏ mặc vết tươi mùa mưa.
Thối rễ / tuyến trùng
Nhận mặt: Cây vàng chậm, rễ nốt sưng, chết từng chòm.
Khi nào ra: Đất úng, tái canh không xử lý.
Làm gì: Thoát nước, hữu cơ, không trồng lại ngay trên hố chết.
Đừng: Tưới thêm vì tưởng hạn.
IPM — thứ tự đúng
- Giống khỏe, vườn sạch, thoát nước.
- Đi vườn định kỳ — không đợi thành dịch.
- Canh tác, thủ công, sinh học trước.
- Thuốc hóa học là lựa chọn cuối, đúng đối tượng, đúng PHI.
Nguyên tắc thuốc: trang BVTV dùng chung · chuyên đề BVTV Cà phê.
Câu hỏi nhà vườn hay hỏi
Vì sao cà phê ra hoa không đều?
Mưa đứt quãng, tưới không đều, hoặc cây lệch sức. Hoa lệch thì chín lệch.
Robusta có cần cây che bóng?
Không bắt buộc nhưng che bóng ổn định tiểu khí hậu, giảm rụng lá nắng, dễ xen canh.
Khi nào được đốn?
Sau thu hoạch, cây còn sức, không giữa hạn chết. Đốn tạo khác đốn trẻ hóa.
Có nên tưới nước thải cà phê?
Nước thải chế biến phải xử lý. Tưới sống dễ cháy rễ và ô nhiễm.
Giá nhân liên quan gì đến cách hái?
Tỷ lệ chín, ẩm, tỷ lệ đen vỡ quyết định trừ lò. Hái xanh lời công, lỗ giá.