Tiêu chuẩn xuất bản tiếng Việt

Mọi bài trên GIÁ NÔNG SẢN VN và Bạn Nhà Nông phải đạt chuẩn tòa soạn trước khi đăng. Viết cho người Việt đọc một lần là hiểu. Câu phải trọn vẹn. Không cắt cụt. Không dịch máy. Gemini là công cụ hỗ trợ ngôn ngữ. Người biên tập chịu trách nhiệm bài đăng.

Nguyên tắc vàng

1. Viết cho người Việt, không viết cho máy tìm kiếm.
2. Mỗi câu có chủ, có vị, đủ ý. Đọc to mà vấp thì viết lại.
3. Dùng tiếng Việt thuần. Có cách nói tiếng Việt thì không để từ Anh.
4. Không kê đơn thuốc. Không bịa số liệu. Không viết tắt khó hiểu.

Câu — chuẩn báo chí

Một câu nói một việc. Việc sau sang câu sau. Không nhồi ba ý vào một câu dài.

• Sai: «Khô dưới 12,5 phần trăm ẩm.» Đúng: «Nhân xuất khẩu thường phải có độ ẩm dưới 12,5 phần trăm.»
• Cấm văn điện tín: «Tưới đủ. Tỉa gọn. Bón kali.» Phải viết đủ: «Tưới đủ ẩm tầng rễ. Tỉa cho tán thoáng. Khi nuôi quả, bón kali để chắc thịt.»
• Cấm dịch ngược: «áp nguyên», «làm cho chắc rằng», «nó là quan trọng để».
• Cấm cụm máy móc: «mới hay», «pha pha», check, update, ok, tip, hack.
• Dấu chấm kết thúc câu trần thuật. Không lạm dụng dấu chấm than.

Từ — tiếng Việt thuần

Không viết tắt trên bài, trừ khi vừa giải thích trong cùng đoạn.

• Không viết BVTV. Viết thuốc bảo vệ cây, hoặc Cục Bảo vệ thực vật.
• Không viết NPK. Viết phân khoáng đạm–lân–kali.
• Không viết IPM. Viết thứ tự làm vườn.
• Không viết MXH. Viết mạng xã hội.
• Không viết PHI. Viết ngày cách ly.
• Không để trơ chữ pH. Viết độ chua đất khoảng 5,5.
• Không viết ha hay hecta. Viết héc-ta. Không viết kg. Viết ki-lô. Không viết cm. Viết xăng-ti-mét.
• Không viết cocktail, realtime, stress. Viết pha lẫn nhiều loại, cập nhật trong ngày, cây bị sốc hoặc bị ép sức.

Tên riêng, giống, bệnh, đơn vị

• Gọi tên nhà vườn trước: cà phê vối, cà phê chè, hồ tiêu, sầu riêng.
• Tên sàn Robusta, Arabica chỉ khi nói giá sàn, và phải giải thích ngay trong cùng câu.
• Tên Latin của nấm, sâu không đứng một mình.
• Tên giống Việt Nam giữ nguyên: TR4, Ri6, ST25.
• Số thập phân dùng dấu phẩy: 5,5.
• Liếp là vườn miền Tây. Luống là khoai lang, rau màu. Không đổi lung tung hai từ này.
• Tỉnh, huyện, xã viết đúng chính tả hành chính hiện hành.

Giọng tòa soạn

• Xưng bà con, nhà vườn. Không xưng quý khách, người dùng, bạn đọc mục tiêu.
• Không giọng công văn: nhằm mục đích, cần lưu ý rằng, triển khai đồng bộ.
• Không giọng quảng cáo: siêu phẩm, độc quyền, chỉ hôm nay, bí quyết vàng.
• Phân tích vì sao mất mùa, vì sao bị trừ giá, rồi mới nói việc nên làm.
• Mỗi bài chuyên môn đủ ba lớp: hiểu việc, hướng dẫn từng bước, việc không nên làm.

Sự thật và nguồn

• Ưu tiên khuyến nông, viện, Cục Bảo vệ thực vật, chữ in trên bao thuốc, tập quán vùng đã đối chiếu.
• Clip trên mạng chỉ là gợi ý. Phải nói đã đối chiếu hay chưa.
• Không đăng liều thuốc khi không đọc được thành phần và số đăng ký.
• Lịch vụ phải ghi vùng. Không lấy lịch Đắk Lắk làm y nguyên cho Lâm Đồng hay Sơn La.

Gemini hỗ trợ ngôn ngữ — không thay biên tập

Mọi bài trước khi đăng phải qua Gemini để bắt câu cụt, câu dịch máy, viết tắt và từ lai. Gemini không được bịa kiến thức nông nghiệp, không được kê đơn, không được đổi từ nghề khi chưa đọc ngữ cảnh (ví dụ không đổi luống khoai lang thành liếp).

Chỉ nhận sửa khi câu đề nghị khớp nguyên văn đúng một chỗ và là cả câu đủ nghĩa. Người biên tập duyệt từng chỗ.

Trước khi đăng

1. Đọc to toàn bài. Không vấp.
2. Mọi câu có đủ ý.
3. Không còn viết tắt cấm. Đơn vị tiếng Việt. Số dùng dấu phẩy.
4. Tên cây, giống, bệnh, vùng đúng.
5. Gemini đã rà. Biên tập đã duyệt.
6. Không kê đơn. Ngày cách ly lấy trên bao.